Petrokimya Kaynaklı Plastiklerin Azalması

Birçok endüstri raporuna göre, 2019 yılında dünya genelinde üretilen plastiğin yaklaşık % 85’i petrol türevlidir. Ancak, 2030 yılına kadar petrokimya tabanlı plastiklerin küresel plastik üretiminin yalnızca % 54,7’sini oluşturması beklenmektedir; geri dönüştürülmüş plastikler ve biyoplastikler ise piyasada daha önemli bir paya sahip olacaktır (Statista, 2024). İngiliz Plastik Federasyonu (British Plastics Federation-BPF), sınırlı petrol rezervlerine olan artan talebin, atık biyokütle veya endüstriyel hayvansal atıklar gibi yenilenebilir kaynaklardan elde edilen daha yeni plastiklere olan ihtiyacı arttırdığını belirtmektedir.

Gıda Ambalajı için Uygunluk İhtiyacı

BOPP veya PET gibi genellikle gıda veya içecek ambalajlarının son formunda kullanılan plastik filmlerin üretimiyle ilgili endişeler artmaktadır. Asıl endişe, geri dönüştürülmüş gıda ambalajlarında kullanılan ve sonunda tüketilebilir ürünlerle temas edebilen domuz kaynaklı maddelerin plastik üretiminde yer alabilme ihtimalidir. Buna karşılık, sığır ve diğer yabani olmayan hayvanlardan elde edilen türevler; yenebilir ambalaj olarak tasarlanmadıkları sürece, plastik formda gıda ile temas ettiğinde Helal açısından bir sorun oluşturmayabilir. Gıda ambalajı üreticileri, gıda sınıfı ambalaj oluşturmak için reçine ürünlerinde herhangi bir hayvansal madde kullanacaklarsa, AB Yönetmeliği 1069/2009 ve Komisyon Yönetmeliği 142/2011’e göre bu hayvansal maddeleri beyan etmek zorundadır. Donyağı, jelatin ve stearatların kaynağının beyanı ise, üreticinin üretimde kullandığı hayvan türlerine dair bilgileri paylaşma isteğine bağlıdır; çünkü bu detaylar yönetmelik bağlamında açıkça belirtilmemiştir. Alternatif olarak, bazı özel laboratuvarlar talebe bağlı olarak plastik malzemelerin kaynağını ve hayvansal madde kullanılıp kullanılmadığını belirleyebilmektedir.

Çevresel Sorunlar

Uluslararası Pelletwatch’a göre, BOPP (çift eksenli yönlendirilmiş polipropilen) veya PET (polietilen tereftalat) gibi çoklu plastikler yapmak için kullanılan yeniden işlenmiş plastik granüllerin veya plastik reçine pelletlerinin hammaddesi, genellikle birkaç milimetre çapında silindirik formdadır. Bu plastik parçacıklar, üretim alanlarına taşınan ve burada yeniden eritilip son ürüne göre şekil verilen (kalıplanan) endüstriyel hammaddelerdir. Reçine pelletleri, üretim ve nakliye sırasında istemeden çevreye salınabilir. Salınan reçine pelletleri, su kaynaklarına karışan akıntılar/akışlar, dereler ve nehirler yoluyla okyanusa taşınır. Reçine pelletleri, nakliye sırasında kazara yaşanan dökülmeler yoluyla da doğrudan denize karışabilir. Çevrede uzun süre bozulmadan kalabildikleri için, okyanuslarda ve dünya genelindeki diğer kıyılara yayılıp dağılabilirler. Plastik üretiminin artması, denizdeki plastik kirliliğinde ölçülebilir bir artışa yol açar.

Sonuç

Gıda ile temas eden ambalajlarda kullanılan maddelerin değerlendirilme gerekliliği, yalnızca Helal değil, aynı zamanda Vejetaryen ve Vegan standartlarıyla uyumluluk açısından da giderek daha önemli hale gelmektedir. Ambalaj malzemelerinin bu gereklilikleri karşılaması, tüketici güveni ve pazarda kabul görmesi için kritik öneme sahiptir. Yazar: Rohaizad Hassan Çeviri: Yusuf Nehircan Işık