Gerek yeni bir reçete çalışması yaptığımızda gerekse de alternatif tedarikçi çalışmaları sırasında kalite/gıda güvenliği yönetim sistemlerimiz açısından birçok önemli husus karşımıza çıkmaktadır. Her bir Ar-Ge çalışması farklı özellikler gösterdiğinden proje bazında dikkat edilecek hususlar değişmektedir. Proje de farklı bir hammadde var mı, yeni bir tedarikçi ile çalışılmaya başlayacak mı, ambalaj üzerinde herhangi bir tüketici beyanı var mı, yeni bir alet-ekipman kullanımı var mı gibi birçok hususa göre projede dikkat edilecek noktalar çeşitlilik göstermektedir. Bununla birlikte bir Ar-Ge sürecinde sadece Ürün Ar-Ge departmanı değil; Satın alma, Regülasyon, Kalite, Pazarlama, Ambalaj Ar-Ge gibi daha birçok departmanında farklı sorumlulukları bulunmaktadır. Hem projelerin her birinin farklı özelliklerde oluşu hem de birçok departmanın sorumluluklarının bulunması, dikkat edilecek hususların takibini ve yönetimini bir hayli zorlaştırmaktadır. Ar-Ge sürecindeki bu zorluğun yönetiminde fabrikalarımıza yardımcı olmak adına bu ayki makalemizde Ar-Ge süreçlerinde gıda güvenliği açısından dikkat edilmesi gereken hususları sizler için derledik.

Yeni / Mevcut Ürün Geliştirmede Dikkat Edilecek Hususlar:

• Yeni ürünün reçetesi, proses şartları (yeni bir ekipman veya proses var ise ayrıca dikkat edilmeli) ve standartları Haccp ekibi tarafından onaylanmış olmalı. Son ürün standardı tüm ilgili regülasyon maddelerini kapsamalı ve bu maddelerin limit değerlerine uygun olmalı.
• Raf ömrü çalışması en kötü şartlara göre yapılmalı (Iskarta kullanımı, depolama, nakliye/dağıtımdaki koşullar vb). Sonuç mikrobiyal, kimyasal, duyusal açıdan uygun olmalı.
• Ambalaj basılmadan önce Regülasyon birimi tarafından reçete ve etiket kontrolü yapılmalı.
• Yeni ürün ihraç olacaksa, ihraç edilecek ülkelerin mevzuatına uygunlukları da kontrol edilmeli. Lansman anında veya daha sonraki zamanlarda bir ürünümüzün yeni bir ülkeye ihracatı başlayacağında, ihracat yapılacak ülkeler bazında regülasyon uygunluk kontrolü açısından bir sistem olmalı.
• Yeni ürünün ıskartası mevcut kurallarımız ve regülasyon gereklilikleri doğrultusunda nasıl değerlendirilecek belirlenmiş olmalı.
• Doküman Yönetim Sistemi açısından gerekli tüm dokümanlar seri üretim öncesi hazırlanmalı (Haccp Ürün Tanımlama Tablosu, Tehlike Analizi, Akış Şeması, Reçete Standardı, Iskarta / Alerjen Tablosu vb).
• Ürün beyanı varsa doğrulanmalı (besin öğeleri, tuzu % …. azaltılmış vb). Vitaminler gibi zamanla değerini kaybedecek bir beyan var ise bu beyan hem ilk üretimde hem de raf ömrü sonunda doğrulanmalı.
• Gıdaya temas eden ambalaj malzemeleri gıdaya uygun olmalı ve gerekli laboratuvar sonuçları takip edilmeli.

Yeni Hammadde / Tedarikçi Seçimini Gerektiren Durumlar

• Hem yeni ürün hem de mevcut ürün geliştirme sırasında yeni bir hammadde kullanılabilir. Yeni hammadde mevcut onaylı tedarikçiler içerisinden de satın alınabilir, yeni bir tedarikçiden de alınabilir.
•   Yeni bir tedarikçi ise, yeni/mevcut ürün geliştirme ile olabileceği gibi ilgili hammadde için mevcut tedarikçiye alternatif tedarikçi bulmak içinde olabilir.

Yeni Hammadde / Tedarikçi Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar

• Yeni tedarikçi, satın alım öncesi Onaylı Tedarikçiler Listesine girmeye hak kazanmış olmalı.
• Alacağımız hammaddenin düşük, orta, yüksek risk grubuna ve kalite, gıda güvenliği, tüketici hassasiyetleri sistemlerimize uygun şekilde tedarikçimizden hangi belgeleri isteyeceğimizin listesi yapılmalı. Bu listeye göre tedarikçimiz gerekli belgelere sahip olmalı ve bu belgelerin güncelliğine dikkat edilmeli.
• Tedarikçi denetimi yapılması gerekliliği kontrol edilmeli. Denetim raporu var ise sonucu uygun olmalı.
• Seri üretim siparişi öncesinde veya en geç bu sipariş ile birlikte spektinizde ki değerlerin tamamının analiz sonuçları temin edilmeli. Gıda Güvenliği parametreleri (Toksinler, GDO, Ağır metaller, Pestisit gibi) akredite dış laboratuvar sonucu olmalıdır.
• Tedarikçiden alınacak belgeler içerisinde alerjen deklarasyonu muhakkak olmalıdır. Alerjen deklarasyonu, tedarikçinin aynı hatta veya yan hatlarda ürettiği başka hammaddelerinden gelecek riskleri de içermelidir. Aynı veya yan hatlardan kaynaklı alerjen riskleri var ise deklarasyonda bu risklere yönelik tedbir alınıp alınmadığı belirtilmeli. Yeni ürünümüzün ambalaj etiket bilgileri hazırlanırken tedarikçilerimizden bu detayda alınan deklarasyonlar dikkate alınmalı.
• Doküman Yönetim Sistemi açısından gerekli tüm dokümanlar hammadde satın alımı öncesinde hazırlanmalı (Haccp Hammadde Tehlike Analizi, Hammadde Standardı, Hammadde Muayene ve Deney Kalite Planı vb.).
• Tedarikçimizden hammadde standardı parametreleri, limitleri ve yapacağı/dış laboratuvara yaptıracağı analizler hususunda teyit alınmalı.